Zo werkt het
Surprise maken voor Sinterklaas: ideeën, materiaal en het gedicht
Een surprise is het deel van pakjesavond waar het hardst om gelachen wordt. Het cadeau zit verstopt in iets wat je zelf maakt, en dat past bij de ontvanger: een reuzenvoetbal voor de voetballer, een pizzadoos voor de pizzaliefhebber, een wasmachine voor wie nooit de was doet. Er hoort een gedicht bij, en plagen mag. In deze gids lees je over het bedenken van ideeën, wat je nodig hebt, hoe je de surprise bouwt en hoe je het gedicht schrijft.
Zo bedenk je een surprise
Begin bij de persoon, niet bij het cadeau. Stel jezelf drie vragen: wat doet hij of zij graag, wat is er dit jaar gebeurd, en waar staat hij of zij om bekend? Kies één ding en maak dat groot. Een surprise hoeft niet mooi te zijn, wel herkenbaar: als iedereen meteen ziet wat het is, is het goed.
Surprise-ideeën per onderwerp
Een paar ideeën om mee te beginnen. Tussen haakjes staat waar je het van maakt.
- Sport: een reuzenvoetbal (papier-maché over een ballon), een voetbalschoen (een schoenendoos), een padelracket (karton), een medaille (bordpapier en lint).
- Eten en drinken: een hamburger (lagen karton in de goede kleuren), een pizza in een pizzadoos, een frietzak (karton met gele stroken), een reuzenkoffiebeker (een emmer met een oor van karton).
- Muziek en gamen: een gitaar (een doos met een steel van karton), een koptelefoon (twee bakjes en een beugel), een gamecontroller (een schoenendoos), een microfoon (een wc-rol met een bal van papier-maché).
- School en werk: een reuzenpotlood (een koker van karton), een laptop (twee platte dozen), een rekenmachine, een schooltas met een geheim vak.
- Thuis: een wasmachine (een doos met een deksel als deur), een toilet (een emmer op een doos), een televisie met een zelfgetekend programma, een koelkast.
- Dieren: een hond in zijn mand, een vogelhuisje, een aquarium (een doos met doorzichtige folie), een kat van papier-maché.
- Onderweg: een auto (een verhuisdoos), een fiets, een koffer voor wie op reis gaat, een vliegtuig (een koker met vleugels).
Wat je nodig hebt
Het meeste heb je al in huis: dozen, kranten, wc-rollen, een schaar en een hobbymes. Dit koop je er meestal bij.
Verhuisdoos van 50 liter
Het skelet van de meeste grote surprises: een auto, een wasmachine, een televisie of een koffer. Hij is stevig genoeg om op te schilderen, en er past een cadeau van elke maat in.
Tesa afplaktape
Om de vorm vast te zetten voordat het papier-maché erover gaat: rollen aan een doos, een ballon op een koker. Je scheurt het met de hand, en je schildert er gewoon overheen.
Pritt knutsellijm voor papier-maché
Poederlijm die je met water aanmaakt tot een pap: krantenstroken erdoor halen en in lagen over de vorm plakken. Eén pak is goed voor ruim zes liter lijm, en er zitten geen oplosmiddelen of conserveringsmiddelen in, dus het is ook iets voor kinderhanden.
Rapid lijmpistool
Voor alles wat meteen vast moet zitten: een steel aan een gitaar, wielen aan een auto, een oor aan een beker. Er zitten zes lijmpatronen bij, zodat je meteen kunt beginnen. De lijm wordt heet, dus bij een kind doet een volwassene het lijmpistool.
Bruynzeel plakkaatverf wit, 1 liter
Karton en krantenpapier kleuren door verf heen. Met één laag wit eronder worden de kleuren daarna echt rood of blauw in plaats van bruin. Een liter is genoeg voor een paar grote surprises.
HEMA acrylverf in zes basiskleuren
Zes flesjes voor de details, en om zelf kleuren te mengen. Acrylverf dekt beter dan plakkaatverf, en als hij droog is, kan hij tegen een beetje water.
HEMA penselen met platte punt
Vijf platte penselen: een brede voor de grote vlakken, en smallere voor de randen en de letters.
HEMA stickers met wiebeloogjes
Zesenveertig wiebeloogjes om op te plakken. Twee ogen erop, en elke doos wordt een dier, een robot of een monster.
Tip: zet je favorieten meteen op je eigen verlanglijstje.
Stap voor stap
- Begin een week van tevoren. Papier-maché moet drogen, en per laag duurt dat al snel een nacht.
- Bouw eerst de vorm. Zet dozen, wc-rollen en karton met afplaktape of het lijmpistool aan elkaar tot de grove vorm staat. Voor iets ronds blaas je een ballon op.
- Doe er papier-maché overheen. Scheur kranten in stroken, haal ze door de lijm en plak ze kruislings over de vorm. Twee of drie lagen is genoeg, en laat elke laag drogen.
- Schilder hem. Eerst een laag wit, dan de kleuren, en als laatste de details met een smal penseel.
- Maak een plek voor het cadeau. Een luikje, een deksel of een opening aan de onderkant, zodat het cadeau er zonder schaar uit kan. Of verstop het zo dat de ontvanger even moet zoeken.
- Leg het gedicht erbij. Op de surprise geplakt of erin verstopt, maar wel zo dat het wordt voorgelezen voordat het cadeau tevoorschijn komt.
Het gedicht
Bij een surprise hoort een gedicht, en dat wordt hardop voorgelezen. Een paar dingen maken het schrijven makkelijker:
- Rijm per twee regels. De eerste regel rijmt op de tweede, de derde op de vierde. Dan klinkt het vanzelf als een sinterklaasgedicht.
- Houd het kort. Twaalf tot twintig regels is genoeg. Wie drie kantjes voorleest, raakt de tafel kwijt.
- Plagen mag, kwetsen niet. Maak een grap over een gewoonte of iets dat dit jaar gebeurde, nooit over iemands uiterlijk.
- Eindig met een aanwijzing. Laat het laatste stukje zeggen waar het cadeau zit, of wat de ontvanger moet doen om erbij te komen.
Zo kan het klinken
Bij de reuzenvoetbal: “Sint zat te denken, een hele nacht, / wat jij van hem nog niet had verwacht. / Elke zaterdag sta jij op het veld, / en elk doelpunt wordt door jou verteld. / Dus rolt er nu een bal naar binnen, / te groot om er een wedstrijd mee te winnen. / Maar voor je trapt: kijk eerst goed, / want dit is een bal die je openmaken moet.”
Een surprise voor op school
In de bovenbouw van de basisschool trekken kinderen vaak lootjes en maken ze een surprise voor een klasgenoot, met een klein cadeautje erin. Laat je kind zelf bedenken en bouwen, en help met wat heet of scherp is: het lijmpistool en het hobbymes. Houd hem zo groot dat hij nog op de fiets of achter in de auto naar school kan, en schrijf het gedicht samen, want dat leest je kind voor de klas voor.
Wat je beter niet doet
- Een grap die iemand pijn doet. Een surprise wordt uitgepakt waar iedereen bij is. Wat thuis grappig leek, is dat voor de ontvanger niet altijd.
- Alles op de laatste avond. Papier-maché dat nog nat is, plakt aan alles en laat zich niet verven.
- Zo dicht plakken dat er niets meer uit kan. Een surprise mag even zoeken zijn, maar geen klus met een zaag.
- Iets dat lekt of bederft. Een surprise staat vaak een paar dagen klaar, dus geen eten en geen scheerschuim.
En het cadeau zelf?
Het cadeau in een surprise is meestal klein, want de surprise doet het werk. Ideeën per budget staan bij cadeau-ideeën voor lootjes trekken. Moeten de lootjes nog getrokken worden? Als je de lootjes online trekt, ziet iedereen alleen wie hij of zij zelf heeft getrokken, en kan iedereen er een verlanglijstje bij zetten. Dan weet je meteen wat er in de surprise moet.